Fineer Restauratie

Antieke meubels zijn vaak beplakt met gezaagd fineer. Fineer is een gezaagd of gestoken dun plakje hout van 0.7 mm tot enkele mm dik dat als decoratie op antieke meubels is gelijmd met dierlijke lijm.

Bij fineer reparatie aan een antiek meubel gaan we eerst loszittende fineer delen verlijmen met warme dierlijke lijm of vislijm. Bij herstel  van uitgebroken stukjes probeer je de contouren van het gat te volgen, zodat zo min mogelijk van het originele materiaal verdwijnt. Vervolgens wordt het fineer gelijkgelegd, gekleurd om het omliggende fineer te matchen en als de politoer of was afwerking erover gezet.

Bekijk voorbeelden

Als we ontbrekend fineer erin gaan zetten is het belangrijk een meest gelijkende vorm kleur en  structuur te vinden zodat het bij elkaar past, een lastige zaak omdat door de verschillende groei van elke boom een andere groeistructuur zichtbaar is in het hout. De dierlijke lijm die men gebruikte, is voor ons een zegen aangezien we daar makkelijk mee kunnen werken, door extra dierlijke lijm toe te voegen of met vocht en warmte de oude lijm te regeneren. Als het fineer is geplaatst zullen we de ‘nieuwe’ houtkleur moeten terug kleuren, de fineer inzetstukken zijn nog niet door zonlicht verkleurd, hiervoor kunnen we het chemisch bleken, vervolgens op kleur brengen volgens het omliggende fineer en ten slotte de afwerking een politoer of was afwerking erover heen zetten.

Fineer schuren en lakken is iets wat we afraden, daardoor verliest het fineer zijn oude karakter en wordt het te nieuw. Afwerking verwijderen doen we alleen chemisch zonder schuurmiddelen. Beschadigd fineer op een tafelblad repareren is mogelijk, maar ligt ook sterk aan het gebruikte fineer en de leeftijd van de tafel, is het een modern gemaakte tafel dan zijn de mogelijkheden beperkter door de fineerdikte de gebruikte lijm en de moderne afwerking.

Door droogte in de lucht kan het fineer loslaten, ook door waterschade of als het al los zit kan het bij het stoffen worden meegenomen door de doek. Ook kan fineer sterk verkleuren, bleker worden, door invloeden van licht. Vooral mahonie- noten-  en  pallisander- fineer hebben daar last van.

Gezaagd fineer is veel dikker 1-3 mm dat het hedendaagse gestoken fineer 0,7mm dat sinds 1880 word gebruikt.

Vroeger werd het met de hand verzaagd en later in de 19e eeuw met machines. Fineer wordt op drie manieren gemaakt, gesneden geschild en gezaagd fineer. Gezaagd fineer de oudste methode heeft de voorkeur qua dikte en de uitstraling zoals kleur en tekening van het hout blijft beter bewaard ook al heb je veel zaagverlies. Bij gestoken of geschild hout word het hout voorbewerkt door het in water te leggen of te stomen. Bij zeldzame of dure houtsoorten, zoals mahonie-, coromandel-, noten hout kan een meubel goedkoper gemaakt worden als het beplakt word met fineer in plaats van massief hout.  Historisch heeft men ook houtsoorten gecombineerd en zelfs taferelen mee gemaakt in geometrische of figuratieve vormen parqueterie en marqueterie. Met de toevoeging van metalen of schildpad ontstaat daarmee Boulle werk.

Direct uw fineer restauratie bespreken?
mahonie commode fineer reparatie

Fineer wordt gebruikt als een decoratieve afwerking op een kast gemaakt van ander blinthout zoals eiken. Dat blindhout kan door wisselende luchtvochtigheid krom of scheluw trekken, met name als er niet even dik fineer is geplakt aan weerszijden van het blindhout is de kans op kromtrekken sterk aanwezig. Dat komt omdat het blindhout krimpt en eenzijdig word vastgehouden door het fineer, vaak zie je dit bijvoorbeeld bij de klep van een klepsecretaire waar aan de buitenzijde fineer is geplakt en aan de binnenzijde leer, materialen die dus niet gelijk zijn. Veel gebruikte fineersoorten zijn ebben-, citroen-, palissander-, purperhart- fineer. Een andere aparte verwerking is om olijf-, taxus en noten hout niet parallel aan de lengte van de boom te verwerken maar schuin gezaagd of zelfs haaks op de lengterichting, dan ontstaat zogenaamd oesterfineer waarbij je de decoratieve jaarringen van de boom als decoratie ziet in ovalen of cirkels.