Paneel conservering – olieverf schilderijen

Olieverf schilderijen op houten panelen met uiteenlopende schadebeelden

Lang voordat men op doek ging schilderen gebruikte men hout als drager van het schilderij.

Bij schilderij restauratie wordt ook de drager, soms een houten paneel gerestaureerd. De schilderij restaurator komt hiervoor bij ons. Er is dan een storend beeld ontstaan door bijvoorbeeld een kier of hoogteverschil ontstaan door verandering van luchtvochtigheid, temperatuur en klimaatschommelingen. Door het constante krimpen en uitzetten van het paneel kunnen in de loop der tijd scheuren en barsten ontstaan en laten naden los.

Deze pagina vertoont een selectie van olieverf schilderijen op houten paneel en de aangetroffen schadebeelden die heel divers zijn:  openstaande naden, verbroken lijmverbindingen, ongelijk liggende lijmnaden, foutieve eerdere reparaties, verkeerd gebruikte lijmsoorten, parkettering, afgebroken deuvels, afgebrokkelde randen. verbindingsbalken of stroken stof beplakt op de lijmnaden op de achterzijde. Alle handelingen worden afgestemd met de schilderijrestaurator voor compabiliteit van gebruikte materialen en inzicht in kwetsbaarheid van de afbeelding.

Conservering en Restauratie handelingen:

  • verwijderen elementen die het paneel op de achterzijde bijeenhouden zoals opgeplakte fineertjes, baddingen, opgeplakte stofstroken, parkettering;
  • losmaken halve en ongelijk liggende lijmverbindingen, en verwijderen van vulmiddelen, pasta’s, schoonmaken lijmverbinding;
  • epoxy verwijderen;
  • stukjes inzetten of verbreden van randen in verband met schilderij lijs;
  • pas maken van de lijmnaden, verlijmen met vislijm van de naden onder minimale spanning om geen stress in de schildering te veroorzaken.
  • Als de lijmnaden onvoldoende steun bieden voor de verbinding kan middels opgelijmde plaatjes op de achterzijde verband worden gecreëerd.

Paneelschilderijen zijn vaak opgebouwd uit twee tot vijf planken,  welke onderling door een lijmnaad of messing en groef zijn verbonden. In de loop der tijd kunnen lijmnaden verbreken door interne spanning in het paneel of foutieve bevestiging in de lijst die het paneel niet laten bewegen door veranderende klimatologische omstandigheden.

Bij restauratie en conservering gaan wij in eerste instantie van het schilderij uit: wat is er met het object aan de hand en wat kan er gedaan worden zonder de intrinsieke waarde van het schilderij aan te tasten. Een behoedzame benadering is het devies als je meesterwerken uit de 17e eeuw onder handen hebt.